Futbolda VAR tizimi: Qanday ishlaydi va futbolni qanday o'zgartirdi?

VAR — Video Assistant Referee (Video Yordamchi Hakam) — 2018-yilgi Jahon chempionatida birinchi marta keng ko'lamda qo'llanilgan va futbolni tubdan o'zgartirgan texnologiya. Bugun deyarli barcha yirik ligalarda VAR tizimi ishlatiladi.

VAR qanday ishlaydi?

Maxsus xonada 3-4 hakam barcha kameralardan kelayotgan tasvirni real vaqtda kuzatadi. Ular asosiy hakamga radio orqali bog'langan. Asosiy hakam qaror qabul qilganda, VAR hakamlar videoni tekshiradi.

VAR faqat 4 turdagi vaziyatlarni tekshiradi:

1. Gol — goldan oldin qoida buzilganmi?

2. Penalty — jarima zarba to'g'ri berilganmi?

3. To'g'ridan-to'g'ri qizil kartochka — qo'pol qoidabuzarlik bo'lganmi?

4. O'yinchi almashtirish — noto'g'ri o'yinchiga kartochka berilganmi?

VAR afzalliklari

VAR joriy etilgandan keyin hakamlik xatolarining soni sezilarli kamaydi. Noto'g'ri penalty qarorlar 85% ga kamaygan. Offside xatolari deyarli yo'qolgan — poluchki chiziq texnologiyasi millimetr aniqligi bilan offside aniqlaydi.

VAR tanqidlari

Asosiy tanqid — o'yin to'xtaydi. VAR tekshiruvi 1-3 daqiqa davom etishi mumkin, bu o'yin ritmini buzadi. Shuningdek, ba'zi qarorlar hali ham sub'ektiv — masalan, qo'l bilan o'ynash vaziyatlari.

Muxlislar stadionlarda nima bo'layotganini tushunmaydi — katta ekranlarda ko'rsatilsa-da, qaror qabul qilish jarayoni shaffof emas deb tanqid qilinadi.

VAR kelajagi

FIFA yarim avtomatik offside texnologiyasini joriy etdi — bu VAR tekshiruv vaqtini sezilarli qisqartirdi. Kelajakda sun'iy intellekt yordamida qarorlar tezroq qabul qilinishi kutilmoqda.

O'zbekiston Super Ligasida ham VAR tizimi joriy etilgan va bu mahalliy futbol sifatini oshirdi. Havaskor futbolchilar uchun esa — VAR yo'q, shuning uchun Fair Play ruhi yanada muhimroq!